Temat: Konstytucja 3 maja.

W filmie z cyklu Labirynty sztuki dr Hubert Bilewicz opowie o obrazie Jana Matejki Konstytucja 3 maja 1791 roku i o tym, dlaczego dzieła artysty spełniały funkcję pocieszycielską.

Film został opublikowany na portalu GWO w serwisie zawierającym cykle filmów-wykładów przygotowywanych z myślą o odbiorcach szukających oryginalnych ujęć zagadnień z różnych dziedzin wiedzy.      

 


Temat: Znamię! Znam je? – czerniak.

  • Czerniak: charakterystyczne cechy
  • ABCDE czerniaka
  • Złote Zasady ochrony przed czerniakiem
  • Samobadanie skóry

 Co roku lekarze notują w Polsce ok. 2500-3000 nowych zachorowań na czerniaka. Pod względem rosnącej liczby zachorowań to pierwszy z kolei nowotwór u mężczyzn i drugi u kobiet.

Czerniak to nowotwór złośliwy skóry, charakteryzujący się niezwykle dynamicznym wzrostem. Sprawdź, czy jesteś w grupie podwyższonego ryzyka.

Wszystkie informacje o czerniaku na stronie Projekt czerniak skóry. Polecam załączony tam Film edukacyjny dla uczniów. Kampania “Znamię! Znam je?

 


Temat: Skoczkowie.

Film opowiada o dwóch chłopcach, JJ i JR, którzy nazywani są „skoczkami” – zajmują się wska­kiwaniem do śmieciarek, by wydobyć z nich surowce nadające się do sprzedaży. JR urodził się na Payatas – największym wysypisku śmieci w Manilii (Filipiny). Chłopiec jest najmłodszy z siedmiorga rodzeństwa. Został „skoczkiem” w wieku dziewięciu lat, by pomóc rodzicom zdo­być pieniądze na jedzenie. Film pokazuje codzienność bohaterów – brud, biedę, angażowanie się w niebezpieczne zajęcie zakazane prawem. Ich marzeniem jest skończenie szkoły i pomoc rodzinie bez konieczności zbierania śmieci. Ucieczkę od codzienności stanowi zaangażowanie chłopców w drużynę piłkarską powołaną przez fundację wspierającą lokalną społeczność.

Jak się czujecie po obejrzeniu filmu?
Czy nacho­dzą Was jakieś refleksje?
Jak myślicie – dlaczego oglądamy ten film?
Po co pokazywać go dzieciom/młodzieży?

Jak pewnie wiecie, w polskim prawie obowiązują zapisy dotyczące praw dziecka. Są one ele­mentem konstytucji, Kodeksu cywilnego, Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego itd. Czy znacie ich zapisy? Czy jesteście świadomi praw, które w Polsce mają małoletni?

Zastanówcie się, które praw są łamane, jeśli dzieci muszą z różnych przyczyn pracować. Jak zmienia się dzieciń­stwo, gdy dzieci pracują?

Jakie są Wasze codzienne obowiązki? Czy wiecie, jak wyglądają obowiązki Waszych rówieśników na całym świecie? Znacie marzenia bohaterów filmu. Jak myślicie – czy mają szanse je zrealizować?

Jak myślicie, w jaki sposób można byłoby poprawić sytuację dzieci? Czy sposób zaproponowany przez fundację – powołanie drużyny piłki nożnej – pomoże?

Tematyka, jak mieliście okazję zobaczyć, jest trudna. Spróbujcie powiedzieć, jakie środki wyrazu łagodzą wymowę filmu (podpowiedź: muzyka, pogodny narrator, obietnica szczęśliwego zakończenia historii chłopców).

 


Temat: Przez uszy Ellen.

Tytułowa Ellen jest niesłyszącą dziewczynką wychowaną w rodzinie głuchych. Ellen właśnie kończy szóstą klasę i stoi przed wyborem szkoły – marzy, by kontynuować edukację w placówce dla osób słyszących. Bohaterka świetnie radzi sobie z językiem migowym, ale porozu­miewanie się w języku fonicznym sprawia jej bardzo duże problemy. Film pokazuje trudności dziewczynki na drodze do funkcjonowania w świecie pozbawionym migania. Stanowi również zapis jej dużej determinacji, by poznać rzeczywistość osób słyszących. Obraz ukazuje także różne podejścia do niesłyszenia, które prezentują osoby z najbliższego otoczenia dziewczynki.

Na filmie widzieliście kilka scen przedstawiających główną bohaterkę w basenie, pod wodą. Jak wiecie, pod wodą słabo słychać dźwięki, więc ten obraz może stanowić metaforę funk­cjonowania osoby niesłyszącej. Zastanówcie się, z czym kojarzy Wam się świat osoby głuchej.

Czy znacie jakąś osobę głuchą? Czy uważacie, że osoby głuche powinny chodzić do szkoły z osobami sły­szącymi? Dlaczego?

Fakty – mity.
Wbrew pozorom niesłyszenie to zjawisko bardzo szerokie i różnorodne, wokół którego funk­cjonuje wiele mitów.
Głusi tworzą grupę jednorodną. Biorąc pod uwagę zmienne medyczne i funkcjonalne, można wyróżnić aż 107 podgrup osób z uszkodzonym słuchem. Najbardziej uproszczony podział to: niedosłyszący i głusi.

Nie można mówić „głuchy”, trzeba mówić „niesłyszący” lub „głuchoniemy”. Określenie „głuchoniemy” jest dla osoby niesłyszącej obraźliwe, gdyż „niemy” zakłada brak umiejętności porozumiewania się, a przecież ich językiem jest język migowy. Głusi (to okre­ślenie poprawne, a dla niektórych nawet powód do dumy) stanowią mniejszość językowokulturową z własnym językiem (polski‑migowy). Mają też swoją kulturę i historię.

Głusi nie mówią. Głusi zamiast komunikacji fonicznej używają komunikacji wizualno-przestrzennej.

Głusi dobrze komunikują się językiem pisanym. Głusi mają problemy z przyswajaniem języka polskiego. Muszą uczyć się go długie lata (tak jak osoby słyszące języka obcego), a system edukacji nie jest dostosowany do ich potrzeb. Głusi piszą według gramatyki języka migowego, więc często popełniają błędy językowe. Jeśli widzicie np. wpis na Facebooku osoby z Polski, ale pełen błędów, tak jak gdyby pisał go obcokrajowiec, jest duża szansa, że to wpis osoby głuchej.

Język migowy jest uniwersalny, ogólnoświatowy. Języki migowe mają swoje odmiany, tak jak języki foniczne. Migający Polak może porozumie­wać się z migającym Czechem lepiej niż np. z Duńczykiem, ale to nadal różne języki!

Wszyscy głusi czytają z ruchu warg. Głusi nie rodzą się ani ze znajomością języka migowego, ani z umiejętnością czytania z ruchu warg. Prawdą jest, że wielu z nich to potrafi i pomaga im to w komunikacji, ale muszą być spełnione sprzyjające warunki, np.: osoba musi mówić powoli i wyraźnie, całymi zdaniami. Odczytanie mowy z ruchu warg utrudniają m.in.: wąsy, broda, spierzchnięte usta, zepsute zęby. To naprawdę trudna sztuka!

Niektórzy głusi nie chcą słyszeć. Mimo że nam może wydawać się to niewiarygodne, część głuchych jest dumnych z tego, jacy są, i rezygnuje np. z wszczepienia implantu (wymaga naruszenia czaszki), a nawet z noszenia aparatu słuchowego.

Osoba głucha przebywająca wśród słyszących nauczy się mówić, wystarczy chcieć. Samo przebywanie wśród słyszących nie daje pewności przyswojenia mowy. Konieczna jest indywidualna praca specjalistów z taką osobą nakierowana na wzbogacanie słownictwa i wy­posażanie w inne kompetencje językowe. Efekt tej pracy bywa jednak różny. Część głuchych nie nauczy się mowy nigdy.

Jakie problemy napotykane przez osoby niesłyszące zostały pokazane w filmie? (podpowiedź: „gapiący” się ludzie, brak możliwości stwierdzenia, co mówią osoby za mną, mówienie przez ludzi słyszących za dużo i jednocześnie, scena w sklepie …). Jakie znaki i sposoby komunikowania się niesłyszących zostały ukazane w filmie?